Meeste daders liquidaties hebben al crimineel verleden

De meeste daders van liquidaties hebben al een crimineel verleden vanuit hun tienerjaren. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van Politie & Wetenschap.

Nog niet eerder is in wetenschappelijk onderzoek naar dit onderwerp zo dicht bij de bron informatie opgehaald. Naast informatie uit strafdossiers van het OM gaat het om unieke politiedata en levensverhalen van veroordeelde betrokkenen bij liquidaties, een combinatie van kwantitatieve en kwalitatieve gegevens.

Jaarlijks vinden er in Nederland gemiddeld tien liquidaties plaats. Voor de periode 2016 tot en met 2021 gaat het om 57 liquidaties. De meeste liquidaties voltrekken zich ’s avonds en doordeweeks in Randstedelijk gebied op de openbare weg of op een parkeerplaats. Bij alle liquidaties zijn vuurwapens gebruikt.

Motief

Het meest voorkomende motief voor een liquidatie is wanprestatie, in de drugshandel of bij de uitvoering van liquidaties. Daarna volgen diefstal van geld of drugs en praten met opsporingsdiensten of in het criminele milieu. Vier op de vijf liquidaties in Nederland zijn gerelateerd aan cocaïne. Bij verreweg de meeste liquidaties valt één dodelijk slachtoffer te betreuren, elf van de 62 slachtoffers waren niet beoogd. Zij werden slachtoffer door fatale aanwezigheid of noodlottige gelijkenis met het beoogde slachtoffer, een zogenoemde vergismoord.

Beweegredenen om een liquidatie uit te voeren of eraan mee te werken, variëren van wraak, financieel gewin tot ‘erbij willen horen’ en loyaliteit, blijkt uit het onderzoek. Opvallend is dat het merendeel van de liquidaties plaatsvindt binnen de ‘eigen groep’ en niet bij rivaliserende groepen.

Preventie

Het onderzoek laat zien dat schutters niet steeds jonger worden en ze nagenoeg allemaal vóór het plegen van de liquidatie al bij de politie bekend zijn, met gemiddeld 27 strafbare feiten. Hier zitten veel geweldsmisdrijven bij. De gemiddelde leeftijd van schutters van liquidaties is 28,9 jaar. Bij aanvang van de criminele carrière is een schutter gemiddeld zestien jaar. Vanaf 2017 neemt de gemiddelde leeftijd van schutters per jaar af. Dit ligt echter niet zozeer aan de toename van jongere schutters, maar aan de afname van oudere schutters.

De zogenoemde ‘voedingsbodem’ van betrokkenheid bij liquidaties is complex. Uit de interviews met betrokkenen blijkt dat problematiek in de tienerjaren onder meer leidt tot ongeoorloofd schoolverzuim en dat betrokkenen steeds meer afglijden richting de criminaliteit. Voor een merendeel wordt de tienerperiode getekend door een criminele buurt of familie met verkeerde voorbeelden, gemiste verbinding met een ouder, armoede en een zucht naar spanning.

Over SecurityDaily

Security Daily publiceert nieuws, opinie en achtergrond voor security professionals.

Bekijk alle berichten van SecurityDaily →